Klechdy domowe

– serial animowano-aktorski

 

Producent:

Marta Filipiak, Fundacja Czarny Karzeł

 

Scenariusz i reżyseria:

Zbigniew Mikołejko

 

klechdy_1

 

 

Projekt zakłada realizację trzynastu odcinków (13 minut każdy). Każdy z nich poświęcony będzie jednej wybranej opowieści – polskiej legendzie, mitowi, baśni. Nie chodzi tu jednak o prostą ilustracyjność, lecz o reinterpretację tych historii w języku nowych filmowych form – nie dowolną przy tym, lecz trzymającą się zasadniczych motywów i wątków tak, by ukazać złożoność i bogactwo związanej z nimi tradycji artystycznej i duchowej. I aby dowieść, że nie jest ona martwym archiwum pamięci, lecz zbiorem żywotnych treści, wciąż mających znaczenie dla współczesności, dla kształtu naszej tożsamości kulturowej w jej zbiorowym i indywidualnym wymiarze i edukacji. Z tego względu chodziłoby o przedstawienie klechd polskich, jako przede wszystkim „ubranych” w baśniowy czy legendowy kostium prawd metafizycznych i egzystencjalnych, dotyczących zmagania się dobra ze złem (Bazyliszek, Madej, Król wężów, Boruta i Rokita), krzywdy i niesprawiedliwości (Pan Jezus i zbójnicy, Smętek warmiński, Boruta i Rokita), śmierci i pośmiertnego życia (Piękny kamień, Twardowski), szczęścia i miłości (Kwiat paproci, Piękny kamień, Rycerz miłujący), wiary i nadziei (Pan Jezus i zbójnicy, Król wężów), pracy i odpowiedzialności (Kwiat paproci, Podziomek), splotu zwyczajności z cudownością, a jawy ze snem (Kwiat paproci, Wodnik, Podziomek), tragizmu z ludycznością, satyrą czy erotyzmem (Kwiat paproci, Bazyliszek, Wodnik, Podziomek, Smętek warmiński, Twardowski). Wszystkie narracje, choć podane w filmowym skrócie, będą miały wyraźny porządek chronologiczny i zostaną spuentowane, nawet w przypadku zakończeń na pozór „otwartych”. Ciągłość odcinków ujawniać się będzie zarówno poprzez wspólne dla nich, bardzo charakterystyczne motywy plastyczne, jak też przez tożsamość/podobieństwo symbolicznych topoi (tajemniczy las, świat podziemny, sala sądu itp.) oraz motywów muzycznych, towarzyszących np. pojawianiu się „złego”. Bardzo istotnym elementem produkcji będzie wykorzystanie tradycyjnych technik animacyjnych – animacja poklatkowa, lalkowa, rotoskopia w połączeniu (fuzji) z animacją komputerową i najnowocześniejszymi technikami postprodukcyjnymi. Unikalność i oryginalność obrazu uzyskana zostanie poprzez zastosowanie mieszanych technik operatorskich oraz scenograficznych, np. specjalnie do całego serialu zostaną zbudowane scenografie naturalnych rozmiarów oraz makiety. Film będzie rodzajem wizyjnego obrazu, do którego „można wejść” bez stosowania technik 3D. Jest to jedyny taki projekt realizowany w Polsce.

 

Przekaz

W filmach zostaną użyte wprawdzie rozmaite języki i techniki filmowe (filmu aktorskiego, animowanego, eksperymentalnego itd.), lecz ich poetyka będzie homogeniczna, wskazująca zarazem na wspólnotę i jednorodność pomiędzy polską kulturą ludową, a tak zwaną kulturą wysoką. Filmy będą z tego względu w swej warstwie ideowej i literackiej odwoływać się głównie do interpretacji ludowych opowieści i legend dokonanej przez polskich klasyków „późnego” XIX wieku i początków XX stulecia (Józefa Ignacego Kraszewskiego, Elizy Orzeszkowej, Marii Konopnickiej, Jana Kasprowicz, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Kazimierza Władysława Wójcickiego, Or-Ota), z pominięciem ich archaicznej dzisiaj poetyki, natomiast w swej warstwie wizualnej do polskiego malarstwa symbolicznego i impresjonistycznego z przełomu XIX i XX wieku (nie stroniąc od nawiązań do uniwersalnej tradycji grozy, ludyczności, groteski czy oniryzmu, do dziedzictwa prerafaelitów i surrealizmu). Zamiar ten nie jest jednak wyrazem synkretyzmu – dominanta wizualna i ideowa wydaje się tu oczywista (poprzez ścisłe związanie głównie z określoną, co do czasu i miejsca kulturową formą polskości). Projekt stroni w zamyśle zarówno od zakusów archaizacji czy stylizacji, jak i od pokus prezentystycznej dekonstrukcji, związanej z transformacją opowieści do warunków współczesnych. I w warstwie wizualnej, i – w szczególności – w warstwie narracyjnej nie będzie posiłkował się on stylizacją na „dawność” czy „regionalność”, lecz operował literackim i potocznym językiem współczesnym. Filmy będą osadzone w polskim pejzażu z różnych regionów, starając się ukazać jedność kultury i życia duchowego z właściwą dla tych obszarów naturą. Równocześnie i w tym wypadku zostanie użyta technika animacji. Dotyczy to także scen rozgrywających się we wnętrzach, ale będą wykorzystywane w tym celu również istniejące już obiekty historyczne i konstruowane specjalnie dla serii scenografie, dekoracje i lalki.

 

Oddziaływanie

Tajemnica, pożądanie, magia grozy, wściekłość na siły zła, które głównego bohatera wystawiły na skrajnie trudną próbę, inicjacji w drogę przez życie z jego dramatami i kłopotami, w aurze „strachu, podejmowania przez dziecko wyzwania ponad siły, uwikłania się w sytuację je przerastającą, samotność w oddzieleniu od domu, uwikłania dziecka w swego rodzaju magiczny horror” – te wszystkie elementy zawiera scenariusz, czyli historia, jaką będziemy prezentować. Oprócz fabuły i konstrukcji psychologicznych i emocjonalnych potencjał grozy, tajemnicy, pożądania i magii będziemy stymulować przy pomocy scenografii, która będzie w skali 1 do 1 odwzorowywać magiczny świat lasu: powstaną, więc przedziwne stworzenia o bardzo tajemniczym wyglądzie i niebezpieczne miejsca-pułapki, które będą tworzyły poważne zagrożenie dla bohatera. Z jednej strony nienawiść, wyobcowanie i ucieczka w fantazję, brak zgody na zgrzebną i trudną rzeczywistość, w której przeszło żyć bohaterowi baśni, z drugiej – marzenie o lepszym losie i nagłej jego odmianie za pośrednictwem skarbu (ale też o potędze i władzy), z trzeciej – strach i lęk przed złem czy siłami stojącymi na straży tajemnicy. Te trzy podstawowe czynniki są uniwersalne, przyciągają uwagę także i we współczesnym świecie.

 

Inspiracje

W specyficznej i niebywale oryginalnej warstwie osiągnięcia napięcia emocjonalnego, pogłębionego tajemniczością, niedopowiedzeniem, „byciem pomiędzy światami”, paradoksami istnienia, nasza produkcja będzie inspirowana dziełami w rodzaju Dybuka Michała Waszyńskiego, filmami Siergieja Paradżanowa, Tadeusza Konwickiego, Miklósa Jancsó i in. Jednym z najważniejszych tropów estetycznych w tym scenograficznych, animacyjnych, prezentacji indywidualnego i osobistego świata wewnętrznego i ogólnego „klimatu” będzie również twórczość Tima Burtona. W sensie budowania wspólnego mianownika grupy bohaterów tzw. uniwersum, tworzenia spójnej ciągłości w warstwie technik operatorskich, scenograficznych, ogólnego potencjału „magiczności”, przenikających się rzeczywistości realnych i metafizycznych, formalne powinowactwo widzimy w sagach filmowych typu Władca pierścieni, Harry Potter, a także obrazach typu Kwaidan, czyli opowieści niesamowite, Labirynt fauna, Czarnoksiężnik z Oz, Barbarella – królowa galaktyki i in.

 

Edukacja

Mając na uwadze najróżniejsze opinie dotyczące stanu polskiej animacji, będziemy brać pod uwagę zauważalny trend, w którym duże znaczenie ma zaspokajanie oczekiwań odbiorców. W naszej produkcji chcemy uciec od dydaktyzmu, „łopatologicznej” edukacji na rzecz interesującej, niecodziennej, uniwersalnej i w wartki sposób opowiedzianej historii. Umieszczenie jej w wyjątkowym kontekście scenograficznym, nałożenie warstw opowieści (fuzja doświadczeń z przeszłości i współczesność animacji), współpraca z wybitnymi artystami i naukowcami, traktujących swoje działania we wszystkich dziedzinach jak powołanie, służbę kulturze, musi przynieść oprócz wartości intelektualnych, kulturowych, artystycznych, rozrywkowych, również wartości edukacyjne. Scenariusze filmów opierają się na pierwowzorach klasyków polskiej literatury. Techniki wykorzystane w filmie posługują się klasyką i teraźniejszością polskiej i światowej animacji. Podania i mity ludowe dotyczą wielu regionów Polski, tworzą ich kulturową i duchową „mapę”. Będziemy się nimi inspirować i to one będą przywoływane i prezentowane nowym pokoleniom polskich odbiorców. Te właśnie między innymi atrybuty świadczą dobitnie o wyjątkowej funkcji edukacyjnej naszego projektu, choć nie jest to oczywiście jej funkcja jedyna.

 

 

Producent:

Fundacja Czarny Karzeł

Jonathan Safran Foer

 

 

Koproducent:

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w Warszawie

Moderator Inwestycje

klechdy_loga1

 

Producent wykonawczy:

Marta Filipiak

 

Kierownik produkcji:

Beata Opic

Piotr Noszczyk

 

PR manager:

Jacek Puzinowski

 

Partnerzy projektu:

Polski Instytut Sztuki Filmowej w Warszawie

Województwo Kujawsko-Pomorskie

Miasto Bydgoszcz

Omega Trading Sp. z o.o.

Hotel Bohema

 

Print

 

0logo-bydgoszcz

 

klechdy_loga2

Ważne: Strona wykorzystuje pliki cookies. W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce prywatności".